Menu

Vredesconferenties tijdens WOI - Vredesconferentie van Zimmerwald

Artikelindex

 

Zimmerwald, de eerste vredesconferentie na het uitbreken van de Grote Oorlog

Het belangrijkste discussiepunt handelde over de strijd van de arbeidersklasse voor vrede tijdens de Eerste Wereldoorlog. In de loop van deze discussie stelden de linkse socialisten een resolutie en een manifest voor dat het imperialistische karakter van de wereldoorlog aantoonde, dat sociaal-chauvinisme veroordeelde en dat de arbeidersklasse opriep om de oorlog te veranderen in een revolutie. Zo zou de arbeidersklasse de politieke macht kunnen grijpen en een socialistische maatschappij kunnen opbouwen. De meerderheid verwierp de twee teksten, en schoof zelf het standpunt naar voor dat zich zou beperken tot een pacifistische verklaring. De sociaal-democraten, onder wie Kamiel Huysmans die secretaris was van het Internationaal Socialistisch bureau, spotte met het amateurisme en de overhaast van de linkervleugel en noemde ze zelfs avonturiers. Lenin legde in naam van de linkervleugel, de eis op tafel van een concretisering van politieke slogans. Hij bracht naar voor dat Europa zich aan de vooravond van een revolutiegolf bevond. Dit maakte het noodzakelijk om de massa’s de concrete middelen te geven om mee te strijden.

Uiteindelijk nam de conferentie een compromistekst aan (opgesteld door Leon Trotski en anderen). Deze tekst week ideologisch af van de linkervleugel, maar erkende toch de noodzaak om de arbeidersklasse internationaal te organiseren in de strijd tegen het imperialisme en de oorlog. De tekst onderstreepte ook het imperialistische karakter van deze oorlog, het huichelachtige aan de slogan ‘verdediging van het vaderland’ en het klaagde het verraad van de leiders van de Tweede Internationale aan. Lenin merkte hierover op dat dit manifest een stap voorwaarts betekende naar een breuk met het opportunisme en het sociaal-chauvinisme. De deelnemers aan de conferentie betuigden tevens hun steun aan diegenen die vervolgd werden omwille van hun verzet tegen de oorlog. Bijzondere uitdrukking van solidariteit kregen Karl Liebknecht, Rosa Luxemburg, Clara Zetkin en de bolsjewistische leden van de Doema die in ballingschap waren in Siberië.

Manifest van Zimmerwald

De Internationale Socialistische Conferentie, gehouden te Zimmerwald (nabij Bern, Zwitserland), heeft het volgende manifest uitgevaardigd : (ingekort - de volledige versie is te vinden : https://www.marxists.org/history/international/social-democracy/zimmerwald/manifesto-1915.htm….)

Proletariërs van Europa !

Langer dan een jaar duurt de oorlog. Miljoenen lijken bedekken de slagvelden, miljoenen mensen werden voor hun ganse leven verminkt. Europa gelijkt een reusachtig mensenslachthuis. De gehele, door de arbeid veler geslachten gewrochte beschaving is aan de verwoesting overgegeven. De wildste barbaarsheid viert nu haar triomfen over alles, wat tot heden de trots der mensheid uitmaakte.

Wat ook de waarheid aangaande de onmiddellijke aansprakelijkheid voor het uitbreken van deze oorlog moge zijn dit ene staat vast: de oorlog, die deze chaos voortbracht, is het gevolg van het imperialisme, van het streven van de kapitalistische klassen van iedere natie, haar winsthonger door de uitbuiting van de menselijke arbeid en van de natuurschatten van de gehele aarde te bevredigen. (…)

Arbeiders !

(…) In deze ondraaglijke toestand hebben wij, de vertegenwoordigers van de socialistische partijen, vakverenigingen en haar minderheden, wij Duitsers, Fransen, Italianen, Russen, Polen, Letten, Roemeniërs, Bulgaren, Zweden, Noren, Hollanders, Zwitsers, wij, die niet op de bodem der nationale solidariteit met de uitbuiterklasse, maar op de bodem der internationale solidariteit van het proletariaat en van de klassenstrijd staan, ons met elkaar verenigd, om de gebroken draden van de internationale betrekkingen opnieuw aan te knopen en de arbeidersklasse tot zelfbezinning en tot de strijd voor de vrede op te roepen.

(…) Nooit in de wereldgeschiedenis was er een meer dringende, een hogere, een verhevener taak, welke vervulling ons gemeenschappelijk werk moet zijn. Geen offer te groot, geen last te zwaar, voor dit doel: de vrede onder de volken te bereiken. Arbeiders en arbeidsters! Moeders en vaders!, Weduwen en wezen! Gewonden en verminkten! u allen, die in de oorlog en door de oorlog lijdt, roepen wij toe: over de grenzen, over de dampende slachtvelden, over de verwoeste steden en dorpen heen:

PROLETARIËRS ALLER LANDEN, VERENIGT U!

Zimmerwald (Zwitserland), september 1915.