Menu

De vredesbeweging en Wereldoorlog I - Invloedrijke vrouwenbeweging tegen oorlog

Artikelindex

Invloedrijke vrouwenbeweging tegen oorlog

Als antwoord op het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, richtten Amerikaanse feministen de Woman's Peace Party (WPP) op in januari 1915. Ze toonden zich actief met directe acties en publieke manifestaties. Het platform van de WPP vormde de basis voor de oprichting van de Woman's International League of Peace and Freedom (WILPF), dat met Jane Addams als voorzitster gevormd werd na een internationale vrouwenbijeenkomst van 28 tot 30 april in Den Haag met 1.136 deelneemsters uit tal van oorlogvoerende landen. De twee belangrijkste thema's van dit congres waren het vrouwenstemrecht en het principe van de arbitrage om internationale conflicten op te lossen. De congresleden bezorgden de toenmalige Amerikaanse president Woodrow Wilson een tekst met 18 'aanbevelingen om de oorlog te beëindigen en de vrede te bevorderen' zoals het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren, ontwapening, arbitrage bij internationale conflicten, enzovoort. Deze aanbevelingen inspireerden Wilson voor zijn eigen 14-punten-verklaring die als basis zou dienen voor de oprichting van de Volkenbond, de voorloper van de Verenigde Naties.

De vrouwenbeweging toonde zich erg actief in het anti-oorlogsverzet. Eind 1914 ondertekenden 101 Britse suffragettes een open kerstbrief gericht aan Duitse en Oostenrijkse vrouwen. Die hadden eerder een oproep gelanceerd dat de "misdadige oorlog die nieuw leven werd ingeblazen" de vrouwen in de wereld niet mag verdelen in hun "gemeenschappelijk streven naar persoonlijke en politieke vrijheid". De briefwisseling die er verder op volgde zou uitmonden in de internationale bijeenkomst in Den Haag waarvan eerder sprake.