Menu

De vredesbeweging en Wereldoorlog I - De vredesbeweging

Artikelindex

De vredesbeweging

De vredesbeweging die aan het eind van de 19e eeuw gestalte kreeg droeg verschillende gedaantes. Er was aan de ene kant het antimilitarisme van socialistische groepen en partijen die oorlog als de uitwassen zagen van het kapitalisme. Het antwoord vonden ze in de creatie van een revolutionaire arbeidersbeweging die een einde moest maken aan de bestaande orde. Daarnaast is er de erg diverse 'burgerlijke' vredesbeweging die hun doelstellingen binnen de bestaande orde trachten te realiseren en zich met oproepen en voorstellen tot regeringen wende. In de praktijk liepen beide stromingen door elkaar. Binnen beide groepen waren er bijvoorbeeld anti-oorlogsactivisten die niet noodzakelijk gekant waren tegen geweld in geval van verdediging of om de kapitalistische orde omver te werpen. Er waren ook de radicale pacifisten die het geweld om principiële, ethische of religieuze redenen verwierpen. Tot deze laatste groep behoorde de 'Fellowship of Reconciliation', opgericht eerst in Groot-Brittannië (december 1914) en vervolgens in Duitsland op initiatief van Henry Hodgkin, een Britse Quaker en Friederich Siegmund Schultze, een Duitse Lutheraan die daarvoor tot de dood werd veroordeeld, maar nadien gratie kreeg. De Britse sectie telde begin 1915 al 1.500 leden en zou tegen 1917 aangroeien tot 7.000 leden.