Menu

Strijdkoren & strijdliederen - WaanVlucht als Eisleriaanse traditie?

Artikelindex

Is WaanVlucht! een project in Eisleriaanse traditie?

Strijdlied :

Strijdliederen komen tot hun recht op straat, aan het militaire hek, bij betogingen en acties, maar ze klinken ook goed in een zaal waar gedebatteerd wordt, waar een viering gehouden wordt, waar moed en strijdlust van pas komen. Natuurlijk zingen we ook strijdliederen van andere origine : partizanenliederen, liederen uit de burgerrechtenbeweging, vakbondsliederen, vredesliederen, milieuliederen, ... Maar het valt wel op dat er in ons repertoire weinig nieuwe muziek zit die expliciet als strijdlied gecomponeerd werd. Stop the War! is een voorbeeld dat door Frederic Rzewski in 2003 gecomponeerd werd onmiddellijk na de invasie in Irak. Rzewski situeert zich zoals Eisler in de klassiekemuziektraditie. Sinds de jaren 70 is er echter meer input vanuit de brede sociale en protestbewegingen, wat een ander soort strijdliederen oplevert. De vredesbeweging en dan vooral de Britse schonk ons nieuwe liederen (bv. Can’t forbid us to sing, Greenham Common, jaren 80). De Zotten Oorlog van De Nieuwe Snaar (1981) is een voorbeeld van hier. Of de Ode een verrijking zal zijn van het strijdliederenrepertoire valt nog af te wachten. Uit het enthousiasme van de deelnemende koren mogen we afleiden dat het een aanwinst is voor het strijdkorenrepertoire.

Agitprop :

Of een strijdkoor dat vandaag nog kan waarmaken ? We zijn aanwezig op straat en deelname aan betogingen en acties voeren we hoog in het vaandel. We zingen er onze liedjes en ook bij acties hopen we dat onze stem door zijn kracht de geesten en harten bereikt. Stop the War van Rzewski is een partituur waarbij een enscenering voorgeschreven is. Een moderne vorm van agitprop zou de flashmob kunnen zijn : plots ergens met een (grote) groep mensen op een openbare plek opduiken, iets ongebruikelijks doen en daarna weer verdwijnen.

En wat te denken van de Palestina-acties op het terrein ? De CheckPointSingers ? Agitprop is het niet, maar het is een actievorm met vergelijkbare doelstellingen die ons beter ligt : on the scene of the Crime zingen ! Het werkte ook in Kleinen Borgel bij Zingen tegen Kernwapens. Het overtuigt, vraagt vooral aanwezigheid en stemvolume, is direct en ondubbelzinnig. Zie checkpointsingers.blogspot.com.

Leerstuk :

Leerstukken waren voor bevlogen kunstenaars als Brecht en Eisler wellicht eerder een (om het met een modern woord te zeggen) top-downproductie. Bij de huidige strijdkoren zijn de structuur en het besluitvormingsproces basisdemocratisch. Meezingen in een strijdkoor, liederen kiezen en instuderen, discussiëren over inhoud en zinvolheid, samen plannen en doorvoeren van avondproducties, deelnemen aan acties en manifestaties, ook en vooral het zingen on the scene of the crime, strijdkoren zijn een Lehrstück op zich geworden.

BBEK bracht in 1995 nog een ‚gewone’ scenische cantate (In Paradisum) en in 1999 een ‚tot leven gebrachte’ liederencollage (Dieren met een vreemde geur). Met de komst van huisregisseur Vital Schraenen werd Mensenzee (2001) een mengeling van muziektheater met het koor als dramatis persona en verhaallijnen die de toeschouwer aan het denken zetten. Bij Vergeten Straat (2004) spreken we voor het eerst van een volksopera. In 2006 brengt het koor een ‚werkplaatsproductie in een video-omgeving’ (Brecht voor de Raap) en in 2009 de onvolprezen ‚cantate voor groot koor’ Shouting Fence waarbij het publiek in de actie betrokken wordt. Vanaf 2012 brachten we ten slotte het ‚koorspektakel gezongen aan een koffietafel ter ere van het socialisme’ (Vive la Sociale). WaanVlucht! past in die traditie van koorproductie met een maatschappelijk relevantie en een grote publieke betrokkenheid.