Menu

Adolf Hitler oog in oog als ‘deserteur’ met Henry Tandey

Adolf Hitler oog in oog als ‘deserteur’ met Henry Tandey

David Johnson, een Engelse historicus, publiceerde onlangs een merkwaardige studie over de lotgevallen van Henry Tandey, een Engelse soldaat tijdens de eerste wereldoorlog.  Hij beschrijft hem als één van de honderdduizenden strijders aan het front maar wel als iemand die het lot van de wereld voor een ogenblik in zijn handen had.


Het strijdtoneel is Noord Frankrijk in het plaatsje Cambrai, het tijdstip is 28 september 1918 ; Henri Tandey en zijn Yorkshire Regiment vallen vijandelijke stellingen aan.  Plots loopt er een Duitse soldaat in de vuurlinie, verward, gewond en zichtbaar onder de indruk van het oorlogsgeweld.  Die onbekende Duitse soldaat was niemand minder dan Adolf Hitler, die toen 29 jaar was.  Beide mannen merken elkaar op, kijken elkaar in de ogen en aarzelen.  Ze moeten schieten en zijn naar militaire begrippen strafbaar voor desertie als ze het niet doen.  Hitler laat zijn geweer zakken, Tandey kopieert zijn geste.  Hitler knikt als teken van dank en maakt zich uit de voeten.

Het voorval werd vergeten als één van de talloze anekdotes die de Engelsman beleefde aan het front.  Tandey werd overladen met onderscheidingen voor bewezen moed en heldhaftigheid.  De geschiedenis zou hem echter achterhalen.  In 1938 kreeg de ex-soldaat een telefoontje van de Britse premier Neville Chamberlain.  De Engelse eerste minister was net terug van een ontmoeting met Hitler die hem een schilderij had getoond “The Menin Crossroads” (zie afbeelding hieronder).  Op het doek was Tandey afgebeeld terwijl hij een gewonde makker op zijn rug vervoerde.  Hitler verklaarde aan de Engelse minister dat deze man hem het leven had gered op het slagveld.  De Führer vroeg nadrukkelijk aan Chamberlain om zijn dank over te maken aan Tandey.



Het verhaal wordt door andere historici in twijfel getrokken.  Maar de toenmalige bevelhebber van Tandey was er wel van overtuigd dat hij het leven had gespaard van de toekomstige Führer.  Een daad van medelijden die hem voor de rest van zijn leven zou achtervolgen.  David Johnson de auteur van “The Man Who Didn’t Shoot Hitler” beschrijft in detail hoe de man wroeging had, omdat hij toen een verkeerde beslissing had gemaakt.

Tandey overleed in 1977.  Zijn as werd ironisch genoeg uitgestrooid in het Franse Marcoing waar hij zo heldhaftig had gevochten en waar hij één van de vreemdste ontmoetingen had uit de geschiedenis.